Tết Mùa mưa (Dế khừ chà) là một trong những lễ tết quan trọng của người Hà Nhì ở tỉnh Điện Biên. Trên địa bàn tỉnh, người Hà Nhì có hơn 5.500 người, sinh sống tập trung tại 4 xã biên giới của huyện Mường Nhé: Sín Thầu, Sen Thượng, Chung Chải và Leng Su Sìn (nay là xã Sín Thầu, xã Mường Nhé). Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển đời sống kinh tế, đồng bào Hà Nhì vẫn gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc.
Tết Mùa mưa được tổ chức vào tháng 5 âm lịch hằng năm, khi bước vào vụ gieo trồng chính. Đây là dịp người Hà Nhì cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, chăn nuôi phát triển, con cháu khỏe mạnh và tổ tiên phù hộ cho bản làng no ấm.
Ngày tổ chức Tết do cộng đồng dân bản bàn bạc, thống nhất, thường chọn ngày Hợi hoặc ngày Thìn. Trước ngày lễ, phụ nữ chuẩn bị lá chuối, ngâm gạo nếp. Rạng sáng ngày Tết, cả gia đình cùng đồ xôi, giã bánh dày, nặn ba chiếc bánh dâng cúng tổ tiên, thể hiện thành quả lao động và lòng biết ơn đối với ông bà, tổ tiên.
Sau lễ cúng bánh dày là nghi thức gọi hồn, với các lễ vật truyền thống như gà, trứng, nước trắng, rượu và trang sức, quần áo của các thành viên trong gia đình, cầu cho sức khỏe và bình an. Tiếp đó là nghi lễ cúng tổ tiên hai bên nội – ngoại, rồi cả gia đình cùng ăn Tết, mời anh em, bạn bè, hàng xóm đến chung vui.
Tết Mùa mưa kéo dài 4 ngày, gắn với những ngày kiêng kỵ theo quan niệm truyền thống. Trong những ngày này, người Hà Nhì vui chơi, múa hát, tham gia các trò chơi dân gian như chơi đu, tạo nên không khí lễ hội đầm ấm, rộn ràng – cũng là dịp nghỉ ngơi sau thời gian lao động vất vả.
Đến Mường Nhé vào tháng 5, 6, du khách sẽ có cơ hội hòa mình vào không khí Tết Mùa mưa của người Hà Nhì, trải nghiệm nét đẹp văn hóa bản địa, thưởng thức ẩm thực truyền thống và cảm nhận sự mộc mạc, hiếu khách của đồng bào nơi vùng biên cương cực Tây Tổ quốc.













