Đèo Pha Đin có chiều dài khoảng 32km, nối liền hai tỉnh Điện Biên và Sơn La, với điểm cao nhất đạt 1.648m so với mực nước biển. Tên gọi Pha Đin bắt nguồn từ tiếng Thái là “Phạ Đin”, trong đó “Phạ” nghĩa là trời, “Đin” nghĩa là đất, hàm ý nơi tiếp giáp giữa trời và đất. Với vị trí đặc biệt và địa hình nguy hiểm, đeo Pha Đin được mệnh danh là một trong “Tứ đại đỉnh đeo Tây Bắc” nổi tiếng.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, đeo Pha Đin nằm trên tuyến huyết mạch tiếp vận vũ khí vũ khí, thuốc dược và lương thực cho chiến dịch, với hàng thùng như cồng chiêng, nạp đạn, nhẹ nhàng qua đây mỗi ngày. Đây cũng là tuyến đường hành quân của lực lượng bộ binh, pháo binh tiến vào mặt trận Điện Biên Phủ. Con đeo dài hàng phòng kilômét, lên xuống, rền, thường xuyên được sử dụng máy bay vận động, bắn phá, tạo ra nhiều xe ô tô, xe tải, xe tăng cường bị kiếm sau các trận bom. Đèo Pha Đin chính là điểm khởi đầu gian nan nhất của hành trình kéo sử dụng sức mạnh của người chiến sĩ Điện Biên năm xưa, từ đây vượt qua nhiều trang phục cao, dốc lớn, vũ trụ sâu, núi cao, đưa đến vị trí chiến đấu, nơi những viên đạn tinh tinh Him Lam, Độc Lập, Bản Kéo… Với những giá trị lịch sử gắn liền với tinh thần cảm xúc, ý chí chiến, đã chiến thắng quân và ta, Pha Đin hạng nặng là Di lịch sử quốc gia.

Ngày nay, đeo Pha Đin đã được cải tiến, hạ độ dốc và mở rộng mặt đường, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lưu thông tin nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp hùng vĩ vốn. Những con đường nhẹ nhàng giữa núi rừng đại ngàn, biển mây bồng bềnh và khí hậu trong lành tạo nên sức hút đặc biệt đối với du khách. Trên cung đã hình thành các điểm tham quan, trải nghiệm như Đèo Pha Đin, Pha Đin Top, nơi du khách có thể dừng chân ngắm cảnh, tìm hiểu lịch sử và lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ. Đèo Pha Đin không chỉ là giao thông quan trọng tuyến tính mà còn là biểu tượng lịch sử, văn hóa và du lịch tiêu điểm của vùng Tây Bắc.